Cùng con học về xúc giác

Những gì trẻ sờ vào và những gì chạm vào trẻ đều rất quan trọng. Trong giáo dục mầm non Waldorf, đồ chơi được làm bằng chất liệu tự nhiên, như len, vải cotton, gỗ và lụa. Mỗi chất liệu có một đặc điểm độc đáo mà trẻ sẽ tiếp thu được về thế giới xung quanh. Nếu có thể, tôi khuyên các bạn nên cho con mặc đồ bằng vải sợi tự nhiên để trẻ được thoải mái hơn khi trời nóng cũng như khi lạnh.

“Xúc giác cho bạn biết một điều gì đó về đồ vật mà bạn chạm vào, và cả về những ranh giới của chính cơ thể bạn. Trẻ em ý thức được ranh giới của chính mình hằng ngày trong giai đoạn lớn lên, từ khi còn là em bé mút tay cho đến lúc chập chững biết đi và đụng chạm mọi đồ vật khi khám phá quanh nhà. Các em thích sờ chạm mọi thứ, và nếu không được phép sẽ thấy bức bối vô cùng. Trong những năm đầu đời này, tốt nhất là bạn hãy cất đi những vật dụng trang trí nhỏ đắt tiền, hoặc những đồ vật không an toàn, để bé có thể tự do sờ chạm mọi thứ trong tầm với của mình.

Ảnh: Các em bé Hoa Xuyến Chi Steiner Inspired trải nghiệm và nuôi dưỡng Giác quan Sờ chạm

Chúng ta đã thấy đặc điểm của xúc giác có hai phần, vừa tách biệt vừa kết nối. Việc sờ chạm cho trẻ biết một chút về chính mình, tăng cường cảm nhận về bản thân. “Cái gì mà tôi chạm vào cũng chạm vào tôi”.Qua xúc giác trẻ có thể cảm thấy một kết nối thân thiết với môi trường xung quanh. Đồng thời, trẻ cảm nhận được sự cách biệt hay ranh giới giữa mình và một người khác hoặc giữa mình và một đồ vật. Những trải nghiệm này – tách biệt và kết nối với người khác – dần dần sẽ giúp trẻ biết cách tạo nên và coi trọng các mối liên hệ con người. Khi tôi chạm vào người bạn, tôi sẽ hiểu bản chất con người bạn sâu xa hơn. Khi tôi sờ vào một cái ghế, tôi sẽ hiểu bản chất của ghế trọn vẹn hơn. Thông qua việc phát triển một xúc giác lành mạnh, trẻ từ từ phát triển sự thấu hiểu các ranh giới này”. (1)

Sự rối loạn về Xúc giác:

– Các dạng rối loạn:

+ Tình trạng bị quá mức về Xúc giác: khi Xúc giác bị đánh thức quá mức hoặc quá nhạy cảm.

+ Tình trạng bị suy giảm về Xúc giác: khi trẻ lớn hoặc người trưởng thành luôn có cảm giác cần hoặc khao khát sự sờ chạm.

– Các nguyên nhân có thể xảy ra (dẫn đến rối loạn Xúc giác): Bạo lực trong thời thơ ấu, chịu những hình phạt về thể xác, bị lạm dụng tình dục, bị bỏ rơi hoặc bị thờ ơ trong thời thơ ấu, thiếu sự vuốt ve và yêu thương của mẹ, không có sự sờ chạm thể hiện tình yêu thương và cảm xúc, không được ôm ấp khi còn nhỏ, bất thường khi sinh, tiếp xúc nhiều đồ chơi và vật liệu nhân tạo.

– Các vấn đề y khoa liên quan đến sự rối loạn về Xúc giác: Tự kỷ/Hội chứng rối loạn phát triển (Asperger), kích động thời thơ ấu, rụt rè, lo âu.

– Các biện pháp khắc phục tình trạng Xúc giác kém phát triển:

+ Yêu thương

+ Sờ chạm/ôm ấp/bao bọc

+ Chăn mền thoải mái

+ Sờ chạm có dùng lực nhấn sâu/tắm nuôi dưỡng/xoa bóp/chải.

+ Các bài tập về Xúc giác

+ Rửa/tắm/ngủ

+ Mặc quần áo/chơi trò chơi thay trang phục

+ Trò chơi bàn tay

+ Hát ru với sự sờ chạm

+ Body geography (nhận thức về “Sơ đồ cơ thể”). (2)

Nguồn:

(1) Sách Bên Kia Cầu Vồng (Tác giả: Barbara J.Patterson & Pamela Bradley. Người dịch: Thanh Cherry)

(2) Tài liệu tham khảo Mầm non Steiner Waldorf – Cuốn I (DỰ ÁN SÁCH CẦU VỒNG)

.

Bình luận về bài viết này